8–11 pytań tygodniowo o elektroniczną ewidencję otrzymuje FarmPortal od początku listopada 2026 r. Zespół odnotował też 87% wzrost liczby rolników uzupełniających BBCH w porównywanych okresach. Rolnicy zaczynają się przygotowywać, lecz na konferencjach wciąż pytają, czy papier będzie dozwolony i czy małe gospodarstwa obejmie nowy obowiązek.
Opublikowano: | Autor: Kamil Korne, autor bloga FarmPortal | Wydawca: FarmPortal / Agri Solutions Sp. z o.o.
Kamil Korne publikuje materiały o ewidencji zabiegów, kodach EPPO i wymaganiach dla gospodarstw.
Elektroniczna ewidencja zabiegów ochrony roślin to rejestr zastosowanych preparatów, terminów, dawek, powierzchni i upraw, zapisany w formacie nadającym się do odczytu maszynowego.
Wyjaśniamy pięć rzeczy potrzebnych przed sezonem 2027. Dane 8–11 pytań i 87%: informacje własne FarmPortal; okres porównania i metodę wyliczenia BBCH należy potwierdzić przed publikacją.
W skrócie
Od 1 stycznia 2027 r. w Polsce obowiązuje szerszy zakres danych w ewidencji zabiegów ochrony roślin. Do standardowych wpisów dochodzą m.in. numer zezwolenia środka oraz precyzyjna identyfikacja miejsca. EPPO, BBCH i godzinę rozpoczęcia zapisuje się wtedy, gdy mają zastosowanie. Zabiegi z 2027 r. można przenieść do elektronicznego formatu do 31 stycznia 2028 r., ale sam wpis należy sporządzić bez zbędnej zwłoki.
- Obowiązek dotyczy profesjonalnych użytkowników niezależnie od areału.
- Sam PDF lub skan zeszytu nie jest formatem odczytu maszynowego.
- Dokumentację przechowuje się co najmniej 3 lata.
1. Kogo dotyczy elektroniczna ewidencja zabiegów ochrony roślin 2027?
Obowiązek obejmuje wszystkich profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin: rolników, sadowników, ogrodników i usługodawców, niezależnie od wielkości gospodarstwa. Nie istnieje ogólne zwolnienie dla małych upraw.
Mit, który słyszymy podczas spotkań branżowych, mówi o początku zmian dopiero w 2030 r. Tymczasem od 1 stycznia 2027 r. trzeba dokumentować rozszerzony zakres danych. Rok 2030 dotyczy zakończenia szczególnego okresu przejściowego dla przenoszenia wpisów, a nie startu obowiązku.
Stan na 21 listopada 2026 r.: Sejm przyjął projekt przewidujący łagodniejsze sankcje do końca 2029 r. za brak samej formy elektronicznej, jeśli dokumentacja jest zachowana inaczej (druk 3040). Projekt nie wszedł jeszcze w życie; prace trwają w Senacie. Nie zwalnia to z prowadzenia wymaganych zapisów.
2. Co musi zawierać elektroniczny rejestr oprysków od 2027 roku?
Przy zabiegu polowym trzeba wskazać preparat i numer zezwolenia, datę, dawkę, lokalizację, rzeczywistą powierzchnię oprysku i uprawę. Dodatkowo uwzględnia się EPPO, BBCH i godzinę rozpoczęcia, gdy wymagają tego okoliczności zastosowania. W Polsce należy podać również przyczynę wykonania zabiegu.
| Pole | Zakres wpisu | Wymagalność |
|---|---|---|
| Zastosowanie | Rodzaj zabiegu, np. oprysk polowy | Tak |
| Środek | Nazwa i numer zezwolenia; osobno dla każdego preparatu | Tak |
| Czas | Data i w stosownym przypadku godzina rozpoczęcia | Data tak, godzina warunkowo |
| Dawka | Ilość preparatu, np. 0,75 l/ha | Tak |
| Lokalizacja | Jednostka z wniosku geoprzestrzennego lub właściwa metoda identyfikacji | Tak |
| Powierzchnia | Faktycznie opryskane hektary | Tak |
| Uprawa i EPPO | Nazwa uprawy, odpowiedni kod gdy ma zastosowanie | Nazwa tak, kod stosownie do sytuacji |
| BBCH | Faza wzrostu, jeśli istotna dla zabiegu | Warunkowo |
| Przyczyna | Uzasadnienie z zasad integrowanej ochrony roślin | Tak, w Polsce |
Gdy oprysk objął 6 ha z pola 24 ha, rejestr wskazuje 6 ha, a nie całą działkę. W mieszaninie każdy środek ma własną dawkę i numer zezwolenia. Kod EPPO określa m.in. uprawę, a BBCH fazę jej rozwoju. Rozróżnienie wyjaśnia nasz poradnik o kodach EPPO.
Inaczej zapisuje się zabiegi w magazynach i szklarniach (m² lub m³) oraz zaprawianie nasion (ilość materiału, dawka i numer partii, gdy ma zastosowanie). Jeden formularz oprysku polowego nie obsłuży poprawnie każdego rodzaju zastosowania.
3. Czy papier lub Excel wystarczy? Jakie są terminy i wymagany format?
Format docelowy musi nadawać się do odczytu maszynowego. Skan, fotografia zeszytu ani sam PDF nie są równoważne ustrukturyzowanym danym. Excel może być użyty, jeśli obejmuje komplet wymaganych informacji i umożliwia poprawne elektroniczne przetwarzanie.
Zabieg należy odnotować bez zbędnej zwłoki. Dzięki polskiemu odstępstwu wpisy za 2027 r. można przenieść do formatu elektronicznego do 31 stycznia 2028 r. Na żądanie organu dane elektroniczne mogą być potrzebne wcześniej: przed standardowym terminem lub w ciągu 10 dni roboczych, zależnie od tego, co nastąpi pierwsze. Dokumentację przechowuje się minimum 3 lata.
Podstawą jest rozporządzenie (UE) 2023/564 w aktualnym brzmieniu i ustawa z 21 listopada 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1697). Zobacz też komunikat WIORiN o zasadach przejścia z 2026 na 2027 r..
4. Jak prowadzić ewidencję oprysków w FarmPortal zamiast przepisywać dane?
W FarmPortal zabieg można zapisać w telefonie, bezpośrednio przy wybranym polu i uprawie. System łączy kartę pola z bazą środków, dokumentami i pogodą, więc część informacji pochodzi z gotowych kartotek.
- Pole: import z ARiMR lub mapa gospodarstwa; można oznaczyć tylko opryskiwaną część.
- Preparaty: wybór z bazy ponad 3 000 środków powiązanej z MRiRW; numery zezwoleń, karencja i wiele preparatów w jednym zabiegu.
- Ewidencja: data, dawka, przyczyna, uprawa i BBCH; system przelicza ilość preparatu według powierzchni.
- Dokumentacja: zdjęcia, załączniki, maszyny i pojazdy; przy przypisanych stacjach wirtualnych lub rzeczywistych automatycznie uzupełniane dane temperatury i wilgotności.
- Raport: zestawienia do kontroli PIORiN i ARiMR oraz eksport PDF i CSV, przydatny też przy zabiegach usługowych.
Przy kompatybilnej telemetrii lub nawigacji system może powiązać pracę z trasą przejazdu i zużyciem paliwa. Operator nadal musi potwierdzić faktyczną dawkę i preparat. Monitoring ochrony roślin, modele chorobowe, Delta-T oraz mapy zmiennego oprysku (VRA) dla terminali ISOBUS pomagają podjąć decyzję, ale nie zastępują etykiety środka.
Szczegóły przedstawia moduł cyfrowej ewidencji zabiegów FarmPortal.
5. Jak przygotować gospodarstwo na ewidencję oprysków 2027?
Zacznij od przepływu informacji: gdzie operator zapisuje oprysk, kto zatwierdza dawkę i kto eksportuje rejestr? Nie warto kupować nowego programu, jeśli nikt nie odpowiada za jakość danych.
| Czynność | Zeszyt / arkusz | FarmPortal |
|---|---|---|
| Pola | Ręczny opis | Mapa i historia uprawy |
| Preparat | Przepisywanie z etykiety | Baza MRiRW; etykietę nadal trzeba sprawdzić |
| Kilka środków | Osobne pozycje wpisywane ręcznie | Wiele preparatów w jednym zabiegu |
| Meteo i zdjęcia | Oddzielne notatki | Dane przy zapisie zabiegu |
| Kontrola | Przepisywanie i skan | Raporty i eksport danych |
Typowy problem w sezonie: operator opryskuje trzy kwatery, a wieczorem zapisuje tylko łączną powierzchnię i nazwę środka. Po tygodniu nie pamięta, ile hektarów objął każdy zabieg. W kontroli nie wystarczy stwierdzenie, że był to ten sam oprysk.
Przetestuj przed sezonem import pola, zapis zabiegu częściowego, dwa preparaty, BBCH oraz eksport. Doradca powinien dodatkowo zweryfikować rozdzielenie danych kilku gospodarstw. Pozostałe narzędzia opisuje przegląd funkcji FarmPortal.
Przykład: dwa preparaty i zabieg tylko na części pola
Gospodarstwo o powierzchni 180 ha uprawia pszenicę i rzepak. Operator stwierdza potrzebę ochrony na 12 ha z pola o powierzchni 24 ha. Przy założeniu zgodności zastosowania z etykietami rejestruje dwa środki: preparat A w dawce 0,75 l/ha oraz B w dawce 0,40 l/ha.
System wylicza 9 l preparatu A i 4,8 l preparatu B, zapisuje osobne numery zezwoleń, fazę BBCH 31 i przyczynę zabiegu. Dołączone zdjęcie lustracji oraz dane stacji, np. 18,2°C i 65% wilgotności, pozwalają odtworzyć kontekst decyzji.
Wynik: wpis wskazuje rzeczywiste 12 ha, a nie całe pole; dane mogą zasilić raport. Nie dowodzi to oszczędności ani skuteczności oprysku. Dawki i łączenie środków zawsze muszą odpowiadać ich etykietom.
Co zyskują rolnik i doradca rolny?
Rolnik ma historię ochrony związaną z uprawą, magazynem środków, kosztami i okresem karencji. Doradca może zestawić zabiegi z lustracjami, fazą BBCH i monitoringiem zagrożeń, również dla kilku gospodarstw. Żadna aplikacja nie naprawi jednak błędnej dawki ani zastosowania niezgodnego z etykietą. Cyfrowy wpis musi odzwierciedlać fakty.
Najczęstsze pytania o elektroniczną ewidencję zabiegów
Czy elektroniczna ewidencja zabiegów ochrony roślin 2027 dotyczy małego gospodarstwa?
Tak. Obowiązek dokumentowania profesjonalnego stosowania środków ochrony roślin nie zależy od liczby hektarów. Dotyczy również sadowników, ogrodników i podmiotów wykonujących opryski usługowo. Wielkość gospodarstwa może wpływać na inne zasady kontroli czy warunkowości dopłat, ale sama mała powierzchnia nie zwalnia z prowadzenia rejestru.
Czy fazę BBCH trzeba wpisywać do każdego zabiegu?
Nie w każdym przypadku. Rozporządzenie 2023/564 przewiduje fazę BBCH wtedy, gdy jest istotna dla danego zastosowania, na przykład gdy etykieta środka ogranicza zabieg do określonej fazy rozwojowej. Dla bezpieczeństwa ewidencji warto wybierać BBCH już przy planowaniu oprysku i sprawdzać tę informację z obserwacją uprawy.
Czy kod EPPO zastępuje opis przyczyny wykonania oprysku?
Nie. Kod EPPO służy do jednoznacznego oznaczania upraw lub innych odpowiednich kategorii, a wpis przyczyny zabiegu dokumentuje uzasadnienie zastosowania środka zgodnie z polskimi wymaganiami integrowanej ochrony roślin. Sam kod nie wyjaśnia, czy rolnik stwierdził objawy choroby, szkodnika albo potrzebę zabiegu wynikającą z lustracji.
Do kiedy trzeba przenieść papierową ewidencję zabiegów z 2027 roku?
Zabieg trzeba udokumentować bez zbędnej zwłoki. Polskie przepisy przejściowe pozwalają jednak, aby dokumentacja z zabiegów wykonanych w 2027 r. została przeniesiona do wymaganego formatu elektronicznego do 31 stycznia 2028 r. W razie żądania organu konieczne może być przekazanie danych elektronicznych wcześniej, na zasadach określonych w art. 4 rozporządzenia 2023/564.
Czy Excel wystarczy jako elektroniczny rejestr oprysków?
Arkusz może się sprawdzić, jeżeli zawiera wszystkie wymagane dane i umożliwia ich zapis w formacie nadającym się do odczytu maszynowego. Sam plik PDF lub fotografia kartki nie spełnia tego założenia. Excel nie uzupełni też automatycznie numeru zezwolenia, poprawnej geolokalizacji czy okresu karencji, jeżeli nie ma odpowiednich danych źródłowych.
Czy istnieje darmowy program do cyfrowej ewidencji zabiegów?
Tak, dostępne są rozwiązania z bezpłatnym kontem, w tym FarmPortal. Przy wyborze należy sprawdzić nie tylko możliwość wpisania oprysku, ale również zakres bezpłatnych funkcji, przechowywanie historii, eksport danych, obsługę wielu preparatów i dostępność aplikacji mobilnej. Plan taryfowy nie zwalnia rolnika z odpowiedzialności za poprawność wpisów.
Czy przy oprysku usługowym można przekazać rejestr zleceniodawcy?
Tak. Rozporządzenie 2023/564 zobowiązuje profesjonalnego użytkownika wykonującego zabieg na podstawie umowy do udostępnienia zleceniodawcy dokumentacji albo jej kopii bez zbędnej zwłoki i ograniczeń. FarmPortal pomaga udostępnić historię zabiegu i przygotować jej eksport, lecz obie strony powinny ustalić, kto odpowiada za kompletność wpisu.
Słownik pojęć
- ŚOR
- Środki ochrony roślin; preparaty stosowane do ochrony upraw zgodnie z ich zezwoleniami i etykietami.
- EPPO
- Kod identyfikacyjny z systemu Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin, porządkujący nazwy upraw i agrofagów.
- BBCH
- Międzynarodowa skala faz rozwojowych roślin, np. BBCH 31; służy do opisania terminu zabiegu w rozwoju uprawy.
- Rejestr elektroniczny
- Ewidencja, z której dane mogą być odczytywane i przetwarzane przez system komputerowy, a nie wyłącznie oglądane jako skan.
- PIORiN
- Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa; kontroluje m.in. stosowanie preparatów i dokumentację zabiegów.
- MRiRW
- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi; publikuje rejestr środków ochrony roślin i informacje o zezwoleniach.
- VRA i ISOBUS
- Zmienna dawka aplikacji oraz standard komunikacji maszyn rolniczych; w FarmPortal pomagają połączyć mapy zabiegów z kompatybilnym opryskiwaczem.
- FarmCloud
- Ekosystem rozwiązań Agri Solutions, którego częścią jest FarmPortal; łączy dane z gospodarstwa, urządzeń i procesów rolniczych.
Podsumowanie: zacznij od jednego poprawnie zapisanego zabiegu
Cyfrowy rejestr może zastąpić kartkę w kabinie, SMS do agronoma i zeszyt w biurze. Musi jednak zawierać dane zgodne z rzeczywistym zabiegiem.
Przed 1 stycznia 2027 r. wybierz pole, dodaj próbny oprysk, uzupełnij dawkę, powierzchnię, przyczynę, numer zezwolenia i odpowiednie EPPO/BBCH. Sprawdź, czy dane da się wyeksportować w formacie nadającym się do odczytu maszynowego.



