Wielki Słownik Cyfrowego Rolnictwa 2026 – wersja rolnicza pod FarmPortal

1. Fundament: cyfrowe gospodarstwo

Rolnictwo 4.0

Co to jest?
Cyfryzacja gospodarstwa oparta na danych z pól, maszyn i czujników.

Co to znaczy dla rolnika?
Mniej decyzji „na oko”, więcej decyzji na podstawie danych.

W FarmPortal:

• ewidencja zabiegów
• planowanie produkcji
• raporty kosztów
• integracja z maszynami (ISOBUS, ISO-XML)

Rolnictwo 5.0

Co to jest?
Kolejny etap – AI wspiera rolnika, ale decyzja pozostaje po stronie człowieka.

W praktyce:
System nie tylko mówi „opryskaj”, ale pokazuje dlaczego.

W FarmPortal:

• rekomendacje zabiegów
• dane pogodowe + historia pola
• kontekst decyzji (warunki, ryzyko)

Zarządzaj gospodarstwem w FarmPortal

Załóż bezpłatne konto

Zarejestruj się

FMS (Farm Management System)

Co to jest?
System zarządzania gospodarstwem – cyfrowy „mózg” operacyjny.

Dlaczego to kluczowe?

• bez FMS nie ma precyzji
• brak raportowania
• brak traceability
• brak kontroli kosztów

FarmPortal = FMS, który integruje pola, maszyny i dane w jednym miejscu.

2. Dane z pola i maszyn

Telemetria maszyn

Co to jest?
Dane z ciągników i maszyn: GPS, paliwo, prędkość, czas pracy.

Korzyść:

• kontrola zużycia paliwa
• analiza wydajności operatorów
• rozliczanie usług

W FarmPortal:
automatyczne logbooki i historia prac.

ISOBUS (ISO 11783)

Co to jest?
Standard komunikacji między ciągnikiem a maszyną.

Dlaczego ważne?
Maszyna różnych marek może działać w jednym systemie.

W FarmPortal:

• import plików ISO-XML
• raporty wykonanych zabiegów
• eksport zadań do terminala

ISO-XML

Co to jest?
Format wymiany danych między maszyną a FMS.

Schemat pracy:

1. Plan zabiegu w systemie
2. Eksport do maszyny
3. Wykonanie pracy
4. Import raportu

Shapefile (.shp)

Co to jest?
Format map granic pól i map zmiennej dawki.

W FarmPortal:

• import map VRA
• generowanie map aplikacyjnych

VRA (Variable Rate Application)

Co to jest?
Zmienne dawkowanie nawozu/środków ochrony roślin.

Korzyści:

• oszczędność nawozu
• wyrównanie plonu
• mniejsze straty

Section Control

Automatyczne wyłączanie sekcji opryskiwacza.

Efekt:
Oszczędność nawet 10–15% środków ochrony.

3. Mapy, satelity i czujniki

EO (Obserwacja Ziemi)

Dane satelitarne o kondycji roślin.

W FarmPortal:
mapy biomasy i analiza zmian w czasie.

NDVI

Wskaźnik wigoru roślin.

Zastosowanie:

• identyfikacja słabych stref
• podział pola na strefy VRA

NDWI

Wskaźnik stresu wodnego. Przydatny przy planowaniu nawadniania.

GNSS / RTK

Precyzyjna nawigacja do 2–3 cm.

Dlaczego istotne?
Bez dokładnej jazdy nie ma prawdziwej precyzji.

IoT (Czujniki w polu)

Stacje meteo, sondy wilgotności, czujniki EC.

W FarmPortal:

• monitoring warunków
• alerty
• wsparcie decyzji nawożeniowych i fungicydowych

4. Kontrola kosztów i efektywność

KPI rolnicze

Najważniejsze wskaźniki:

• plon/ha
• koszt/ha
• zużycie paliwa/ha
• nawożenie N/ha
• marża brutto

W FarmPortal:
raporty finansowe i produkcyjne z poziomu pola.

Data continuity (ciągłość danych)

Brak luk między: planem, wykonaniem, zbiorem, sprzedażą. Fundament rzetelnej analizy.

Interoperacyjność

Możliwość podłączenia różnych maszyn i systemów bez ręcznego przepisywania danych. FarmPortal działa w modelu otwartej architektury.

5. Traceability i sprzedaż

Traceability (Identyfikowalność)

Możliwość powiązania partii z: konkretnym polem, datą zabiegu, użytym środkiem, operatorem. Coraz częściej wymagane przez przetwórców i sieci handlowe.

Field-level traceability

Śledzenie na poziomie konkretnego pola lub działki.

Proof of origin (Dowód pochodzenia)

Zestaw danych potwierdzających, skąd pochodzi partia.

GS1

Globalny standard identyfikacji partii i produktów.

Digital Product Passport (DPP)

Cyfrowa tożsamość produktu zawierająca dane o pochodzeniu i śladzie węglowym.

6. Regulacje, które wpływają na gospodarstwo

EUDR

Wymaga geolokalizacji działek i dokumentowania pochodzenia surowca.

CSRD

Duże firmy raportują dane środowiskowe i wymagają ich od dostawców.

ESG

Środowisko, społeczeństwo, ład korporacyjny.

Data Act

Prawo rolnika do dostępu do danych generowanych przez maszyny.

7. Zrównoważenie i ślad węglowy

Carbon farming

Praktyki zwiększające magazynowanie węgla w glebie.

MRV (Monitoring, Reporting, Verification)

System mierzenia i weryfikacji efektów środowiskowych.

Rolnictwo regeneratywne

Odbudowa gleby i poprawa struktury biologicznej.

Greenwashing

Deklarowanie działań środowiskowych bez danych.

8. Sztuczna inteligencja w gospodarstwie

Computer Vision

Rozpoznawanie chwastów i chorób na podstawie obrazu.

Spot Spraying

Oprysk punktowy zamiast pełnopowierzchniowego.

XAI (Explainable AI)

AI, która tłumaczy swoje rekomendacje.

Human-in-the-Loop

Człowiek zatwierdza decyzję systemu.

9. Najczęściej mylone pojęcia

Rolnictwo 4.0 ≠ Rolnictwo precyzyjne
Precyzja to element 4.0, ale 4.0 obejmuje też dane, raporty i integracje.

Traceability ≠ Paszport produktu
Traceability to proces śledzenia partii. DPP to cyfrowa tożsamość produktu.

Integracja ≠ Interoperacyjność
Jednorazowe połączenie to nie to samo co systemowa zdolność współpracy.

Carbon farming ≠ Rolnictwo regeneratywne
Carbon farming skupia się na CO₂. Regeneratywne obejmuje cały ekosystem.

Podsumowanie dla rolnika

Cyfrowe gospodarstwo 2026 to:

• jedno źródło prawdy o polu
• dane z maszyn bez ręcznego przepisywania
• kontrola kosztów w czasie rzeczywistym
• gotowość na wymagania przetwórców i UE
• możliwość wdrażania precyzji etapami

FarmPortal to infrastruktura operacyjna, na której można budować precyzję, compliance i automatyzację.

Dostępna jest również angielska wersja tego słownika.